Over de toekomst van de godsdiensten

Fragmenten uit het 29’ hoofdstuk van het boek: Over hemel en aarde’ (2010). 
Het boek is een tweespraak tussen de aartsbisschop van Buenos Aires, Jorge Bergolglio, de huidige Paus Franciscus, en Abraham Skorka, chemicus, rabbijn en professor. 

  • Het woord religie verwijst naar het aangaan van een verbinding, een band met de Heer. Een religie die alleen maar ‘rite’ is zonder deze inhoud, is bestemd om te verdwijnen. Ze vult je met riten maar laat je hart leeg en koud. (JB)
     
  • Ik wil doorgaan op de tendens om terug te keren naar kleine gemeen­schappen. Het christendom was in oorsprong een kleine, dicht bij elkaar wonende gemeenschap. Na de eerste toespraak van Petrus lieten zich twee duizend mensen dopen, en die begonnen zich te organiseren in kleine gemeenschappen. (JB)
  • Er ontstaat een probleem als een parochie geen eigen leven heeft en opgeslokt en vernietigd wordt door een overkoepelende structuur. Een parochiegemeenschap leeft van het gevoel van saamhorigheid. De plaatselijke geloofsgemeenschap helpt ons om te zorgen voor onze broers en zussen. Zij zetten onze religieuze overtuiging om in daden. (JB)
  • Het gaat er niet alleen om dat wij alles doen voor onze naaste. Het gaat ook om de vraag hoe je de gemeenschap helpt om God te ervaren in het werk wat ze doet en in het gebed dat daaruit voortkomt. Dat zijn de kernvragen. (JB)
  • Een echte leider is iemand die dient. Dat is voor mij van toepassing op leiders van welk kerkgenootschap dan ook. Echt gezag heeft een religieuze leider als hij anderen dient. Wanneer hij ophoudt anderen te dienen, wordt hij een pure uitvoerder en vertegenwoordigt hij gewoon een ngo. Een leider leeft mee en lijdt mee, hij dient zijn broeders en zusters. (JB)
  • In de geschiedenis van de kerk zijn heiligen de echte vernieuwers. Zij brengen de geestelijke weg tot nieuw leven. Kijk maar naar Franciscus. (JB).
  • Er bestaan geestelijke stromingen die voorschriften ten koste laten gaan van de menselijkheid. Zij reduceren de religie tot wat je ’s morgens en ’s avonds moet bidden en wat er gebeurt als je dat niet doet. Het is een soort spirituele achtervolging van de gelovigen en het kan onvrij maken wie geestelijk een beetje zwak staat. Een ander kenmerk van die stroming is dat ze altijd macht zoeken uit te oefenen. (JB)

Uit de net verschenen geautoriseerde biografie Paus Franciscus, leven en denken van Jorge Bergoglio (interview uit 2010)

Op de vraag: doet de kerk haar werk goed  het volgende antwoord van nu onze Paus Franciscus: “ een wijze priester zei hem eens dat we in een situatie verkeren die precies omgekeerd is aan die van de parabel van de goede herder. Ook al had hij negenennegentig schapen in de schaapskooi, toch ging hij op zoek naar dat ene wat verdwaald was. Nu hebben we er eentje in de schaapskooi en de andere negenennegentig gaan we niet zoeken.“ De kerk staat voor een fundamentele keuze om naar de mensen op zoek te gaan.

Hoezo is dan de vraag. Nu, Paus Franciscus, gaf het volgende antwoord:

“Met een kerk die zich beperkt tot beheersmatig werk in de parochie, die opgesloten leeft in haar eigen gemeenschap, gebeurt hetzelfde als met een persoon die afgesloten is van de buiten wereld: ze kwijnt lichamelijk en geestelijk weg. Of ze wordt aangetast, zoals een afgesloten ruimte waar schimmel en vocht zich verspreiden. Met een kerk die zelfgenoegzaam is gebeurt hetzelfde als met een persoon die alleen met zichzelf bezig is: ze wordt paranoïde en autistisch. Als je de straat op gaat, kan het jou en ieder ander overkomen dat je een ongeluk krijgt. Maar ik heb duizend keer liever een verongelukte Kerk dan een zieke Kerk. Ik geloof dat een Kerk die zich beperkt tot haar beheersmatige administratieve taak en tot het hoeden van een kleine kudde, een Kerk is die op den duur ziek wordt. Een herder die zich opsluit is geen echte schaapsherder, maar een schaapscheerder die met de vachten bezig is  in plaats van op zoek te gaan naar de verloren schapen.”

Vraag: Hoe kunnen we dit dan in praktijk brengen bv. In grote steden als Buenos Aires:

“Een poosje geleden zei ik tegen een Italiaanse journalist dat volgens godsdienstsociologen de invloed van een parochiekerk merkbaar is in een straal van zeshonderd meter. In Buenos Aires is de afstand tussen de ene en de andere parochiekerk ongeveer tweeduizend meter. Daarom heb ik priesters voorgesteld een garage te huren, een bereidwillige leek te zoeken en hem de taak te geven om daar een beetje bij de mensen te zijn, catechese te geven en zelfs de communie te brengen aan de zieken of aan anderen die deze willen ontvangen. Een pastoor zei me, als hij dat zou doen, de gelovigen niet meer naar de mis zouden gaan. “Wat is dat nu!” riep ik toen. “gaan er nu dan zoveel naar de mis?”. ”Nee”, was zijn antwoord. Er op uit gaan om mensen te zoeken, betekent een beetje wegtrekken uit onszelf, uit de afgesloten ruimte van onze eigen opvattingen als die ons in de weg staan en de horizon afsluiten die God is. Het betekent een luisterende houding aannemen. Priesters weten wat hun te doen staat.”

Een verrassend en bemoedigend woord van Paus Franciscus

Paus Franciskus bekritiseerde onlangs de manier waarop het Tweede Vaticaans Concilie een andere wending heeft gekregen. Een tekst uit zijn preek op 16 april, de verjaardag van paus Benedictus XVI:

“Om het duidelijk te stellen: De Heilige Geest vinden wij lastig. Hij brengt ons in beweging, stuurt ons op pad en spoort de kerk aan verder te gaan. Maar wij gedragen ons als Petrus en zeggen: “Wat is het toch fijn om bij elkaar te zijn”. 

"Wij willen helemaal geen uitdaging. Wij willen een rustige Heilige Geest, die wij kunnen temmen. Maar dat is niet mogelijk. De Heilige Geest is als de wind, die waait waarheen hij wil.Hij is de kracht van God, die troost geeft, en hij is de kracht van God, die ons vooruitdrijft. Dit vooruitgaan kost ons moeite. Daarom kiezen wij liever voor de gemakkelijke weg.”

“Het concilie was een geweldig werk van de Heilige Geest. Denkt U eens aan Paus Johannes. Hij scheen een goede Pastoor te zijn, maar hij luisterde ook naar de Heilige Geest en opende dit concilie. Nu, na 50 jaar, moeten wij ons de vraag stellen: Wat hebben wij met de ‘Heilige Geest’ van het concilie gedaan? Wat is er hiervan te bespeuren in de huidige kerk? Niets. Wij vieren dit jubileum en het lijkt alsof wij een monument ter herinnering hieraan willen oprichten, maar dan wel eentje, dat onze gemakzucht niet verstoort. Wij willen helemaal niet veranderen, in tegendeel. Er gaan zelfs stemmen op, die terug willen in de tijd. Ze proberen de Heilige Geest te temmen. Zo ontwikkel je domme en lamme harten.”

Bron: http://de.radiovaticana.va/news/2013/04/16/papst_franziskus_bem%C3%A4ngelt_umsetzung_des_zweiten_vatikanums/ted-683281
Vertaling: Ellen Kroonenburg

Uit "Evangelii Gaudium" (paus Franciscus)

28. "The parish is not an outdated institution; precisely because it possesses great flexibility, it can assume quite different contours depending on the openness and missionary creativity of the pastor and the community. While certainly not the only institution which evangelizes, if the parish proves capable of self-renewal and constant adaptivity, it continues to be “the Church living in the midst of the homes of her sons and daughters”.[26] This presumes that it really is in contact with the homes and the lives of its people, and does not become a useless structure out of touch with people or a self-absorbed group made up of a chosen few. The parish is the presence of the Church in a given territory, an environment for hearing God’s word, for growth in the Christian life, for dialogue, proclamation, charitable outreach, worship and celebration."
Link: http://w2.vatican.va/content/francesco/en/apost_exhortations/documents/papa-francesco_esortazione-ap_20131124_evangelii-gaudium.html


WIE BISSCHOP WIL WORDEN IS NIET GESCHIKT VOOR DAT AMBT'

ROME (KerkNet/VIS/Kathpress) – Paus Franciscus schoof vrijdag enkele criteria naar voor voor bisschoppen. Bisschoppen moeten vader en broeder zijn en zij moeten bescheiden, geduldig en barmhartig zijn. Wie de ambitie heeft om bisschop te worden of wie op deze manier carrière wil maken of rijkdom vergaren is voor dat ambt niet geschikt. ‘Volentes nolumus’, zei de paus. Franciscus zei dat vrijdagmorgen tijdens een ontmoeting met de pauselijke nuntiussen van het Vaticaan. “Bisschoppen moeten herders zijn, die het volk nabij zijn en zij moeten innerlijk afstand nemen van materiële rijkdom om vrij te zijn voor God.” 

Bron: KerkNet, vrijdag 21 juni 2013